Cumalıkızık Bursa

[özlem]

Tarihi Film Platosu
Bir haftasonu kaçabileceğiniz, daracık sokakları, olağanüstü evleri, kapı tokmakları ve sokak çeşmeleriyle sizi bugünden geçmişe taşıyacak bir ortam. Sıcacık, dost insanlar ve ekşi maya ile yapılmış ve odun ateşinde pişirilmiş nefis ekmeği ile Cumalıkızık Köyü sizi bekliyor.

Asfalt yollar, demir geçitler, araçlar, cam dış yüzey kaplamalı beton binalar, gökdelenler derken sıhhat yüklü şirin ahşap evlere, yeşilliğe soğuk kaynak sularına ve tarihe hasret kaldık.Bursa'nın yanı başında bulunan Cumalıkızık Köyü, hiç apartmanı olmayan, günümüze dek mimari dokusu bozulmadan gelebilen ender köylerden biri.
Bu şirin, Osmanlı izlerini taşıyan köyde dolaşanlar, kendilerini sanki bir açıkhava müzesinde zannediyor. Uludağ eteklerinde yer alan Cumalıkızık Köyü'nün kuruluşu ise çok eskilere dayanıyor. Orhan Gazi Bursa'ya girmeden önce bir çok yerleşim alanı kurmuş: Bayındırkızık, Derekızık, Hamamkızık, Değirmenlikızık, Fidyekızık. Bunların arasından topluca gidilip cuma namazı kılınan köye de Cumalıkızık denmiş.
Köyler birbirine yakın olduğu için, bir sigara içimi kadar sürede birinden çıkıp diğerine ulaşılıyormuş. Köylerin birbirine yakın olması gibi, evler de adeta içiçe inşa edilmiş. Şimdi tamamı sit alanı olan 350 haneli Cumalıkızık Köyü'nün evleri Osmanlı sivil mimarisinin en güzel örnekleri olarak kabul ediliyor.

İyi korunmuş mimari doku
Cumalıkızık Köyü bir yamaca kurulmuş ve sokakları, ancak yaya ve at arabalarının geçebileceği genişlikte. Kaldırımsız olan sokakların tamamı taş döşeli. Evler genellikle üç katlı ve yüksek avlu duvarları ile çevrili. Birbirine yakın ve akraba olan aileler iç içe olan ve birbirine dar geçitlerle bağlanmış evlerde yaşıyor. Eskiden, bir saldırı anında bu geçitleri kullanarak evden eve geçen köy sakinleri böylece canını kurtarıyormuş.
Evlerin çift kanatlı yüksek kapıları demir dövme kapı tokmakları ve kulpları hala geçmişteki işlevlerini sürdürüyor. Cumbalı evlerin pencereleri, genelde ikinci katta ve kafesli yapılmış. Bu şekilde sokaktan evlerin içinin görünmesi bir ölçüde engellenmiş. Kafes arkasından bakanlar ise sokağı rahatça görebiliyor.
Evlerin yapımında güneşte kurutulmuş tuğla, ağaç ve kerpiç kullanılmış. Çamur sıvalı duvarlar, mavi, mor, koyu sarı, açık yeşil gibi renklere boyanırken, ahşap kısımlar kendi rengine bırakılmış. Depreme çok dayanıklı olan evlerin sakinleri "Uyandığınızda herhangi bir ağırlık, halsizlik hissetmez, yattığınız gibi kalkarsınız" diyor.
Cumalıkızık'ta, ana cadde ve köy meydanı bulunmuyor ama kapı tokmakları kadar ilgi çekici olan ve gürül gürül soğuk su akan sokak çeşmeleri köye ayrı bir güzellik veriyor. Üzerinde Saldede, Köyüstü, Cin aralığı gibi isimlerin yazıldığı sokak levhalarıysa ahşaptan yapılmış. Köy sokaklarında dolaşırken, kendinizi bir tiyatro dekoru yada film platosunda sanabilirsiniz.
Araç girmeyen bu güzel ve dar sokaklarda dolaşırken geneli ve detayı güçlü fotoğraflar çekebilir, resime meraklıysanız bir köşeye tuvalı kurup eskizler çizip, resim yapabilirsiniz. 700 yıllık Koca Cami, evlenme törenleri ve bayramlarda kullanılan tarihi hamam, sanatevi, etnografya müzesi mutlaka görülmesi gereken yerlerin başında geliyor. Köy halkının, sanki önceden tanıyormuşsunuz gibi gösterdiği sıcaklık, samimiyet ve misafirperverliğin yürüyüşünüze ayrı bir tad katacağı kesin. Köyde narenciye dışında ceviz, kestane başta olmak üzere, tüm sebze ve meyveler yetişiyor.

[Deep]

En yakın zamanda bir gezi planlamak gerek, gerçekten muhteşem bir yer. Restore edilse ve turizme kazandırılsa bir Safranbolu'muz daha olur.

[orsaalabanda]

   Arkadaşlar,
   Cumalıkızık gezisini bugün yaşadığımız son tecrübeler dolayısıyla kesinlikle tavsiye etmiyorum.
   Tüm köy, turizme bağlı ekonomik gelişmenin neticesinde yozlaşmanın en ileri seviyesine varmış durumda.
   Köy içine araç girişi yasaklanmış. Adımınızı attığınız andan itibaren otopark parası yakanıza yapışıyor. Köy meydanı kalabalıktan, yapışkan satıcı kadınlardan, gözleme kokularından geçilmiyor. Herşey ticarete dökülmüş.
Evlerin önü hediyelik eşya tezgahlarıyla dolmuş. Organik ürün diyerek 2-3 misli fiyata sattıkları ürünleri alıp-satar duruma gelmişler. Herşey çok pahalı. Sıradan bir yere oturup sıradan iki gözleme yiyip ayran içseniz lüks restaurant parası ödüyorsunuz. Bütün bu ekonomik canlanmaya rağmen yollardan çöpleri, poşetleri toplamaya dahi zahmet etmemişler. Ortalığı pislik götürüyor.
   Biz buraya haftasonu küçük doğa yürüyüşleri yapmak amacıyla kaçıyorduk. Son olarak köy içerisinden dağ eteklerindeki yürüyüş parkurlarına geçişi de tarım arazisi olduğu ve ziyaretçilerin zarar verdiği gerekçesiyle yasaklamışlar. Klasik köylü kurnazlığı ekonomik iyileşmenin de getirdiği cesaretle şımarıklığa dönüşmüş durumda.
Pazardan aldığı salçayı küçük cam şişelere doldurup ev yapımı organik ürün adıyla kilosu 10 TL'na satan zihniyet, ziyaretçilerin daldan koparacağı 1 tane elmayı, inciri kıskanıyor.
  Yürüyüş parkurlarına köy dışından ulaşmaya çalıştık. Eskiden yolda rastladığında hoşgeldiniz diyerek ikramda bulunanlar orman içinde, dağda rastladıklarında bile iyi karşılamıyor, kötü kötü süzüyorlar. Bugün yaşadığımız kötü tecrübelerden dolayı bir daha adımımı bile atmamaya karar verdim. Gitmeyi düşünenlerin bilgisine..