<div class="bbWrapper"><b>Ynt: Sigarayı Bırakanlar Listesi</b><br />
<br />
<b>DİKKAT!<br />
GÜNDE 1 SİGARA DAHİ BAĞIMLILIĞA İŞARET</b><br />
<br />
Önümüzdeki günlerde uygulamaya geçecek “kapalı yerlerde sigara içme yasagı” kararı<br />
sayesinde sigara içmeyenler temiz hava soluma özgürlügüne kavusacak. 1-7 Mart Yesilay<br />
Haftası nedeniyle sigara bagımlılıgı ile ilgili soruları yanıtlayan Anadolu Saglık Merkezi’nden<br />
Gögüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Esra Sönmez Duman, “Yeni karar sigara bagımlılıgının<br />
azaltılmasını saglayacak çok önemli bir adım” dedi.<br />
<br />
<b>• Türkiye’de ve dünyada sigara kulanımı boyutları ile ilgili bilgi verir misiniz?</b><br />
Tütün bugün dünyada bilinen önlenebilir en önemli ölüm sebebidir. Her yıl dünyada yaklasık 4 milyon<br />
kisi tütün kullanımına baglı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Dünya Saglık Örgütü (WHO)<br />
2002 yılında dünyada bir numaralı ölüm sebebinin tütün ve tütün kullanımına baglı gelisen hastalıklar<br />
oldugunu açıkladı ve tütün kullanan herkesin nikotin bagımlısı kabul edilerek tedavi edilmesi<br />
gerektigini vurguladı. Dünyada 1.1 milyar insanın sigara içtigi bildirilmektedir. Bugün veriler<br />
ülkemizde erkeklerin %60-65'inin, kadınların ise %20-24'i sigara içtigini göstermektedir. Sigara<br />
içme oranlarının, kisilerin sosyo-kültürel düzeylerindeki artısa paralel olarak arttıgını biliyoruz. Özellikle<br />
kadınlarda sigara içme oranı son yıllarda hızlı bir artıs gösterirken, kadın saglık personeli ve<br />
ögretmenlerde sigara içme oranı %66'lık oranla maalesef erkeklerin sigara kullanım oranını<br />
yakalamıstır. Türkiye genelinde üniversite ögrencileri arasında sigara içme oranı %48 civarında iken,<br />
lise ögrencilerinin %20, 7-13 yas grubundaki ilkögretim okulu ögrencilerinin ise %11.7 düzeyindedir.<br />
Yapılan arastırmalar ülkemizde sigara için günde 17 milyon dolar ve yılda 6 milyar dolar harcandıgını<br />
ortaya koymaktadır. Ülkemizde sigara kullanımı gün geçtikçe artıs trendini sürdürürken gelismis<br />
ülkelerde son 20 yılda sigara kullanım oranlarında ciddi düsüsler yasanmaktadır. ABD’de sigaranın<br />
akciger kanseri yaptıgını açıkça ortaya koyan yayınlarından sonra sigara kullanımının neredeyse 1/3<br />
oranında azaldıgı gözlendi ve akciger kanseri görülme sıklıgı da buna paralel olarak ciddi bir düsüs<br />
gösterdi.<br />
<br />
<b>• Sigara bagımlılıgı hangi hastalıklara neden oluyor?</b><br />
Sigaranın, içerdigi 4000’e yakın kanserojen nedeniyle kansere neden oldugunu biliyoruz: Basta<br />
akciger kanseri olmak üzere, dil, dudak, larenks, mide , böbrek, pankreas, mesane, meme kanserinin<br />
altında sigara kullanımının yattıgı yayınlarla gösterildi. Ayrıca sigara kullanımının nefes darlıgı ile<br />
karakterize kronik obstrüktif akciger hastalıgının (KOAH) en önemli sebebi oldugunu biliyoruz. Bunların<br />
dısında kalp ve damar hastalıkları riskini 2 kat, felç riskini 10 kat, ani ölüm riskini 10 kat artırıcı etkisi<br />
oldugu çalısmalarla ispatlandı.<br />
<br />
<b>• Sigara bırakıldıgı andan itibaren vücutta gelisen iyilesme sürecini anlatır mısınız?</b><br />
=lk 24 saat içinde, kanda karbonmonoksit ve nikotin düzeyleri hızla düser. Sigara içmenin bronslar<br />
üzerindeki etkileri, sigarayı bıraktıgınız ilk günden itibaren tersine döner. Tansiyonunuz ve kalp atıs<br />
hızınız (bıraktıktan sonra bir saat içinde) çabukça düser. Karbon monoksit seviyeleri (2 gün içinde)<br />
normale döner . Tat ve koku alma duyularınız (birkaç gün içinde) düzelir . Kan dolasımınız (birkaç<br />
hafta içinde) düzelir. Sigarayı bırakmanızın ilk yılında, kalp krizi riski azalmaya baslar. 10. yılında ise<br />
hiç sigara içmemislerle aynı risk düzeyine dönersiniz. Sigarayı derhal bırakmanın yemek borusu ya da<br />
pankreas kanseri olasılıgını azalttıgına, 7 yıl içinde mesane kanserinin hiç sigara içmeyen bir kisiyle<br />
aynı risk düzeyine erisecegine ve 10-15 yıl sonra sigarayı bırakan kisinin akciger, gırtlak ya da agız<br />
kanserine yakalanma riskinin istatiksel olarak hiç sigara içmemislere yaklastıgı bilinmektedir.<br />
<br />
<b>• Sigarayı bırakmada en yararlı yöntem hangisidir?</b><br />
Sigara bırakma tedavisinde merkez hastanın kendisidir. Hastanın sigarayı bırakma istegi, nikotin<br />
bagımlılık düzeyi, içinde bulundugu sosyo-kültürel ortam, çevresel destek tedavinin seklini<br />
biçimlendirir. Bazen hastanın sigarayı bırakma istegi o kadar güçlüdür ki ek tedaviye gerek<br />
kalmaksızın hasta sigarayı kendisi bırakabilir. Basarısızlıkla sonuçlanan denemeler hastanın moralini<br />
bozmamalıdır. Sigarayı bırakma kararlılıgındaki destege ihtiyaç duyan hastalar uzman hekimlerden<br />
yardım almalıdır. Hekim hasta için en uygun tedavi metodunu belirlerken konu üzerine uzman psikolog<br />
bırakma sürecinde hastaya psikolojik destek vermelidir. Hekim destegi altındaki bir sigara bırakma<br />
tedavisinin basarısı kuskusuz ki yalnız bırakma çabasından çok daha iyi sonuçlar vermektedir. Sigara<br />
kullanan bir kimseye bir hekim tarafından sadece sigara bırakmasının önerilmesi % 5 oranında<br />
sigaranın bırakılması ile sonuçlanmaktadır. Bugün Türkiye’de bilimsel veriler ısıgında çalısan sigara<br />
bırakma kliniklerinin basarı oranı yaklasık % 33 düzeyindedir ki bu oran dünya verileri ile paralellik<br />
göstermektedir.<br />
<br />
<b>• Kimler sigara bırakma klinigine basvurmalı?</b><br />
Günde 1 adet sigara tüketen kisi bizim açımızdan sigara tiryakisidir ve tedavi edilmesi geren bagımlı<br />
bir hastadır. Sigarayı bırakmaya karar vermek ve gerçekten basarılı olmayı istemek, sigarayı<br />
bırakmada önemli adımlardır. Bu adımları atmaya kendini hazır hisseden hastalar tedaviden yüksek<br />
oranda fayda görmektedir. Sigarayı bırakmanın üç evresi vardır:<br />
• Bırakmaya hazırlanmak,<br />
• Bırakmak,<br />
• Tekrar baslamamak.<br />
Sigarayı bırakmak 3 aya kadar sürebilmekle birlikte bu süre genellikle daha kısadır.<br />
Sigara içme dogrultusundaki fiziksel istek çogu kez bir hafta içinde kaybolur. Psikolojik<br />
istek daha uzun sürebilir.<br />
<br />
<b>• Sigara bırakma kliniginde, bagımlılıgı sigaradan uzaklastırmak için ne gibi yöntemler<br />
kullanıyorsunuz?</b><br />
Sigarayı bırakma istegiyle basvuran hastayı öncelikle sigaranın gerçek yüzü ile tanıstırıyoruz.<br />
Sigaranın içerdigi toksik maddelerden, bu maddelerin vücuttaki etkilerinden ve sigara kullanımına baglı<br />
gelistigi ispatlanmıs hastalıklar ve risklerden bahsediyoruz. Sigara bırakma sürecinde ortaya<br />
çıkabilecek nikotin yoksunluk etkileri konusunda hastayı bilgilendiriyoruz: Bu belirtiler asırı sinirlilik,<br />
gerginlik, konsantrasyon güçlügü baslıca yoksunluk etkileri olarak karsımıza çıkabiliyor. Hastanın<br />
nikotin bagımlılık düzeyini özel bir skala ile belirliyoruz. Sigara bırakma konusunda uzmanlasmıs bir<br />
psikolog tarafından hastanın psikolojik degerlendirmesi yapılıyor. Sonrasında hekim kontrolünde<br />
hastamıza ihtiyacına göre nikotin replasman tedavisi, bupropion tedavisi tek tek veya kombine sekilde<br />
baslayabiliyoruz. 6-8 haftalık bir program ile hastamıza sigara bırakma konusunda ihtiyacı olan tüm<br />
medikal ve psikolojik destegi veriyoruz. Sigara bırakma tedavisinde prensip tedavi baslandıktan sonra<br />
bir adet dahi sigara kullanmamaktır. Nikotin bagımlılıgından kurtulmanın zor ama basarılabilir bir<br />
durum oldugunu ve ciddi çaba ve kararlılık gerektigini muhakkak vurguluyoruz. Bırakma denemesinin<br />
bir kez basarısızlıkla sonuçlanması bir sonrakinde bırakılamayacagı anlamını tasımıyor; bu nedenle<br />
hastaları muhakkak tekrar bırakmayı denemeleri konusunda cesaretlendirmek gerekiyor.<br />
<br />
<b>• Son günlerde ortaya çıkan elektronik sigara gibi bir takım yöntemlerin sigarayı<br />
bırakmada faydası oluyor mu?</b><br />
Sigarayı bırakmayı yarayan her yönteme sıcak bakmakla beraber biz sigara bırakma kliniginde sadece<br />
kanıta dayalı tıbbın önerdigi tedavileri kullanıyoruz. Sigara bırakmada kullanılan tıbbi ruhsatlı ürünler,<br />
devamlı salıverilen nikotin içermekte ve bu nedenle kanda nikotinin düsmesi veya ani yükselmesi ile<br />
olusan keyif mekanizmasını uyarmayan, bagımlılıgı kontrol altına alan ürünlerdir. Elektronik sigara<br />
temelde bire bir nikotini sigara gibi vücuda buhar yoluyla sunan bir cihazdır. Elektronik sigara ile hasta<br />
nikotini ani ve yüksek dozda vücuda aldıgından ve aynen sigara içimindeki nikotin kan düzeylerini taklit<br />
eden özellikte oldugundan teorik olarak sigara bırakmada basarılı olmasını beklemiyoruz. Elektronik<br />
sigara ile ilgili hiç bir klinik çalısma ve bilimsel netice bulunmadıgından böyle bir tedavinin uygulanması<br />
tıbbi etik ve yasal açıdan sakıncalı buluyorum.<br />
<br />
<b>• Bildiginiz gibi yeni yasayla önümüzdeki günlerde kapalı alanlarda sigara içmek</b><br />
yasaklanacak ve agır cezalar getirecek. Bu uygulamanının sigara bagımlılıgının<br />
azaltılması konusunda faydası olacagına inanıyor musunuz?<br />
Kapalı ortamlarda sigara içmenin yasaklanmasına yönelik yasal düzenleme Türkiye’de sinsice yayılan<br />
sigara canavarının nihayet farkedilmesi anlamında son derece ümit verici bir gelismedir. Bu yasa<br />
sayesinde sigara tiryakileri mecburiyetten de olsa kapalı ortamlarda sigara içemeyecek ve gün içinde<br />
kullandıkları sigara miktarı ister istemez azalacaktır. Zaman içinde bu yasal düzenlemenin sigarayı<br />
bırakma motivasyonu kazanılmasında etkili olacagı kanısındayım.<br />
<br />
<b>• Bu yasak sigara kullanmayanları nasıl etkileyecek?</b><br />
Bu yasal düzenleme en çok sigara kullanmayan kisileri korumak anlamında önem tasımaktadır. Pasif<br />
içiciler gögüs ve kulak-burun- bogaz enfeksiyonlarının yanı sıra, bronsit ve zatürree gibi daha ciddi<br />
hastalıklara yakalanma egilimi göstermektedirler. Kendisi sigara kullanmadıgı halde baskasının sigara<br />
dumanı ile zehirlenen insanların en temel hakları olan temiz hava soluma haklarına kavusması son<br />
derece yüz güldürücü bir gelismedir.</div>