<div class="bbWrapper"><blockquote data-attributes="member: 175303" data-quote="Doğrucu Davut" data-source="post: 1560519"
class="bbCodeBlock bbCodeBlock--expandable bbCodeBlock--quote js-expandWatch">
<div class="bbCodeBlock-title">
<a href="/forum/goto/post?id=1560519"
class="bbCodeBlock-sourceJump"
rel="nofollow"
data-xf-click="attribution"
data-content-selector="#post-1560519">Doğrucu Davut' Alıntı:</a>
</div>
<div class="bbCodeBlock-content">
<div class="bbCodeBlock-expandContent js-expandContent ">
.<br />
Dinçer bey, sanırım “Yaw intertia” ile kast edilen aracın virajda kazandığı rotasyon momentumu. Bunu, aracı uzunlamasına geçen vektörün büyütülmesiyle azaltmak mümkün. Yani virajın içinde sürati biraz arttırma yoluyla.<br />
<br />
Fakat burada söz ettiğimiz, takelaj durumunda ayni hız ile düz yolda çeken araçta değil, sadece çekilen karavanda başlayan salpalama.<br />
Bu iki taşıtın aks sayı ve aks konumları, dolayısıyla yola oturmalarının farklı olduğunu biliyoruz. Merkezi konumdaki dingil yapısıyla bir taşıtın rotasyona eğilimi artmakta. (Zaten bu merkezi konumla çekilen karavanın park edebilme kolaylığı hedefleniyor) Yükün merkezden uzak ve farklı konumu ile artan hızın bu rotasyon eğilimini daha da derinleştirdiği videolarda açıkça görülmekte.<br />
<br />
Düz mantıkla düşününce bile, sürat arttırıldığı zaman bu durum yaşanıyorsa, sürati daha fazla arttırmak sorunu daha da derinleştirmeli. Kurslarda hızı arttırma şeklinde bir öneri verildiğini sanmıyorum.<br />
Üstelik salpalamanın kısa zamanda çekici aracı savurarak durduracak kuvvete bile eriştiği görülmekte.<br />
<br />
<br />
<br />
<br />
…<br />
Bence Teoman beyin durumu emin değilim ama olsa olsa, hızı sadece (!) yalpalamanın merkez aksının dışına çıkışı boyunca vermiş olmasıyla açıklanabilirdi ? Yani yukarıda bahsedilen aralıklı fren metodunun tersi şeklinde. (Teorik olarak ikisinin de ayni kapıya çıkacağı düşünülebilir ?)<br />
Sanırım sizin kastınız da bu olmalı ? Diğer bir deyişle aracın yan yalpalama vektörünü hız vektörüyle göreceli olarak küçültmeyi söylemek istediniz ?<br />
<br />
Fakat bu yaklaşım sanmıyorum ama doğru olsa bile sonuçta zaten durulması gerekeceğinden fren metoduyla yavaşlamak daha anlamlı ve emin bir metod olmalı. Çünkü arttırdığımız hızı azaltırken yine o sorunlu hız aralığından geçmek zorundayız. <img class="smilie smilie--emoji" loading="lazy" alt="😉" title="Göz kırpan yüz :wink:" src="https://cdn.jsdelivr.net/joypixels/assets/8.0/png/unicode/64/1f609.png" data-shortname=":wink:" /><br />
Yahut da bana en açıklayıcı gelen; Teoman beyin doğru yüklenmiş karavanı, sadece TIRın rüzgar gölgesinden çıkmaya kısa bir reaksiyon göstermiş olmalı ? Böyle bir durumda gaz vermeye sorunu çözücü bir anlam yüklemek yanlış olabilir..<br />
<br />
Herneyse.<br />
Burada televizyonda otomobil klüplerinin karavan güvenlik kurslarının tanıtım videoları yayınlanmakta. Oralarda inanın benzeri bir öneriyi ne gördüm ne de duydum.
</div>
<div class="bbCodeBlock-expandLink js-expandLink"><a role="button" tabindex="0">Genişletmek için tıkla ...</a></div>
</div>
</blockquote><br />
Üstad aslında bahsettiğim şey rezonans konusu. Önce şu videoyu bir paylaşıp onun üzerinden anlatmaya çalışayım.<br />
<br />
<div class="bbMediaWrapper" data-media-site-id="youtube" data-media-key="VmOiIRm0E1s">
<div class="bbMediaWrapper-inner">
<iframe src="https://www.youtube.com/embed/VmOiIRm0E1s?wmode=opaque"
width="560" height="315"
frameborder="0" allowfullscreen="true"></iframe>
</div>
</div><i><span style="font-size: 10px"><a href="https://www.youtube.com/watch?v=VmOiIRm0E1s" target="_blank" class="link link--external" data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Fwww.youtube.com%2Fwatch%3Fv%3DVmOiIRm0E1s&hash=6c7eb109de5791d864684f5e30383704" rel="nofollow ugc noopener">Video: https://www.youtube.com/watch?v=VmOiIRm0E1s</a></span></i><br />
<br />
<br />
Öncelikle belirtmek isterim ki fizikçi ya da makina / inşaat mühendisi değilim <img src="" class="smilie smilie--sprite smilie--sprite80" alt=":smiley:" title="Smile :smiley:" loading="lazy" data-shortname=":smiley:" /> sadece rezonans özel ilgi alanıma giriyor.<br />
<br />
Bu köprü Tacoma Narrow köprüsü. Yıkılma sebebi rezonans. Şöyle ki düzenli esen rüzgar sonucunda giderek şiddetlenen salınımların frekansı köprü öz frekansı ile çakıştı ve Tacoma Narrows Köprüsü çöktü. Biraz rezonans kavramından bahsetmek gerekirse tüm cisimlerin bir öz frekansı var. Bu frekans ile çakışan frekansta sabit bir kuvvet uygulandığında potansiyel enerji sonsuza varmak istiyor.<br />
<br />
Basit bir-iki örnek vermek gerekirse hepimiz salıncak sallamışızdır (yeğendir, çocuktur, torundur, sevdicektir). Hani böyle salıncağı düzenli olarak çok az ittiğimiz noktayı belirleriz de sürekli hızlanma eğiliminde olur ya. Ya da hepimizin yaşadığını düşündüğüm bir örnek olarak mikrofona konuştuğumuz sesi tekrar mikrofona verdiğimizde o ses sonsuza ulaşmaya çalışır ya. Gündelik hayatımıza da girmiştir rezonans. Mikrodalga fırının çalışma mantığı da rezonans üzerine kuruludur. Mikrodalga fırınlar 2,45Ghz frekans üretirler. Bunun sebebi de su molekülünün rezonans frekansının 2,45Ghz olmasıdır ki tesadüf üzerine bulunmuştur. Çalışma mantığı içine koyulan maddelerdeki su molekküllerinin sonsuza ulaşmak istercesine hareket ederek sürtünme ile ısınma sağlaması üzerine kurulmuştur.İçinde hiç su bulunmayan bir şeyi mikrodalgaya koyduğunuzda hiç bir ısınma söz konusu olmaz.<br />
<br />
Şimdi tekrar tacoma narrow köprüsüne dönersek buradaki koşullar değişseydi yani rezonans frekansından çıksaydı bu köprü 140kmh rüzgara dayanacak şekilde planlanmıştı. Ancak yanlış hatırlamıyorsam 64 kmh'da öz frekansta kuvvet uygulandığında sizlere ömür. Bu rüzgar 64kmh altında ya da üstünde bir hızda esseydi koşullar değiştiği için köprü rezonansa girmeyecekti.<br />
<br />
Çekme karavanda tır sollama kaynaklı salınıma gelince buradaki konu tırın oluşturduğu vortex ve bizim karavanı çekerken bizim oluşturduğumuz vortex ile bileşik kuvvet oluşturulması durumu. Bu gibi bir durumda değişkenler çok dinamik olduğu için çoğumuzun yapabileceği tek şey <a href="https://www.gezenbilir.com/forum/uye/3901/" class="username" data-xf-init="member-tooltip" data-user-id="3901" data-username="@bartek">@bartek</a>'in uyguladığı içgüdüsel yaklaşım oluyor <img src="" class="smilie smilie--sprite smilie--sprite80" alt=":smiley:" title="Smile :smiley:" loading="lazy" data-shortname=":smiley:" /><br />
<br />
Yaw inertia (Salınım ataleti) için bugün bir kaç okuma daha yaptım ancak pek çoğu konu özelinde net cevabı vermiyor, Doğruyu söylemek gerekirse fazla vaktim olmadığı için detaylı da inceleyemedim. Linklerini paylaşayım yine de.<br />
<br />
<div>
<a href="https://assets.researchsquare.com/files/rs-459977/v1_covered.pdf?c=1631865871"
class="link link--external"
target="_blank"
rel="nofollow ugc noopener"
data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Fassets.researchsquare.com%2Ffiles%2Frs-459977%2Fv1_covered.pdf%3Fc%3D1631865871&hash=66897e11831826d4030b0d9ffa093ea0">
https://assets.researchsquare.com/files/rs-459977/v1_covered.pdf?c=1631865871
</a>
</div>
<div>
<a href="https://shura.shu.ac.uk/25224/8/Lenzo_TrailerControlThrough%28VoR%29.pdf"
class="link link--external"
target="_blank"
rel="nofollow ugc noopener"
data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Fshura.shu.ac.uk%2F25224%2F8%2FLenzo_TrailerControlThrough%2528VoR%2529.pdf&hash=b941512ca2392445e48e4d15915942b4">
https://shura.shu.ac.uk/25224/8/Lenzo_TrailerControlThrough%28VoR%29.pdf
</a>
</div>
<div>
<a href="https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/119155"
class="link link--external"
target="_blank"
rel="nofollow ugc noopener"
data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Fdergipark.org.tr%2Ftr%2Fdownload%2Farticle-file%2F119155&hash=19bb8c4649a49c34a9ce79a974c76570">
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/119155
</a>
</div>
<div>
<a href="https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/496943"
class="link link--external"
target="_blank"
rel="nofollow ugc noopener"
data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Fdergipark.org.tr%2Ftr%2Fdownload%2Farticle-file%2F496943&hash=3559c637f9c5a9017e8f33bdb6c8e727">
https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/496943
</a>
</div>
<div class="bbCodeBlock bbCodeBlock--unfurl is-pending is-recrawl js-unfurl fauxBlockLink"
data-unfurl="true" data-result-id="32175" data-url="https://rvbooks.com.au/trailer-dynamics/" data-host="rvbooks.com.au" data-pending="true">
<div class="contentRow">
<div class="contentRow-figure contentRow-figure--fixedSmall js-unfurl-figure">
<img src="/forum/proxy.php?image=https%3A%2F%2Frvbooks.com.au%2Fwp-content%2Fuploads%2F2016%2F01%2FCaravan-sway-out-of-phase-web-1024x330.jpg&hash=0133d3302a5eb1fea9248a8ac76f3885&return_error=1" alt="rvbooks.com.au" data-onerror="hide-parent"/>
</div>
<div class="contentRow-main">
<h3 class="contentRow-header js-unfurl-title">
<a href="https://rvbooks.com.au/trailer-dynamics/"
class="link link--external fauxBlockLink-blockLink"
target="_blank"
rel="nofollow ugc noopener"
data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Frvbooks.com.au%2Ftrailer-dynamics%2F&hash=990bddabcc7425fec33cd2ee9796588f">
Trailer Dynamics Simply Explained - RV Books
</a>
</h3>
<div class="contentRow-snippet js-unfurl-desc">That caravans roll-over show trailer dynamics is misunderstood, this article explains cause of trailer instability and various remedies.</div>
<div class="contentRow-minor contentRow-minor--hideLinks">
<span class="js-unfurl-favicon">
</span>
rvbooks.com.au
</div>
</div>
</div>
</div>
<br />
Ancak şu yazıda bir fizikçinin şöyle bir cümlesine denk geldim.<br />
<div>
<a href="https://www.irv2.com/forums/f45/the-physics-of-trailer-sway-392256.html"
class="link link--external"
target="_blank"
rel="nofollow ugc noopener"
data-proxy-href="/forum/proxy.php?link=https%3A%2F%2Fwww.irv2.com%2Fforums%2Ff45%2Fthe-physics-of-trailer-sway-392256.html&hash=b9e7a4e1688308fac1818a20a1bb55d5">
https://www.irv2.com/forums/f45/the-physics-of-trailer-sway-392256.html
</a>
</div>
<br />
<blockquote data-attributes="" data-quote="" data-source=""
class="bbCodeBlock bbCodeBlock--expandable bbCodeBlock--quote js-expandWatch">
<div class="bbCodeBlock-content">
<div class="bbCodeBlock-expandContent js-expandContent ">
Don't forget that on a flat-backed tow vehicle like an SUV – the same things are happening back there but at a lower level – and when the vortexes shed off it causes the tow vehicle to rotate and wag the trailer. Those aerodynamic forces then buffet the trailer. If all that gets in sync, you are really in trouble.<br />
<br />
At this point something has to change to maintain stability, and you can slow down or push through it, but slowing down is more predictable.
</div>
<div class="bbCodeBlock-expandLink js-expandLink"><a role="button" tabindex="0">Genişletmek için tıkla ...</a></div>
</div>
</blockquote><br />
Bu fizikçi arkadaş özetle demiş ki işler kontrolden çıktığında şartları değiştir. Ya yavaşla ya da gaza bas. Ama yavaşlamak daha kontrol edilebilir.<br />
<br />
Bu cevapta yazdıklarım biraz sesli düşünmek gibidir, yorumlamalarımdır. Akademisyen olsam araştıracağım konulardan birisi olurdu.</div>
