<div class="bbWrapper"><b>Ynt: Küresel Isınma</b><br />
<br />
<b><span style="color: beige">Küresel Isınmanın Nedenleri <br />
Hava koşullarının uzun bir zaman kesiti içinde ortalama durumu iklim olarak tanımlanır. Dünya son bir milyar yıl içinde yaklaşık ikiyüzelli milyon yıl süren sıcak dönemler ve bunların ardından gelen dört büyük soğuk dönem <br />
geçirmiştir.<br />
Dünya yaklaşık elli milyon yıl önce soğuk bir döneme daha girmiş, bu dönemde yüzbin yılda bir on bin yıl süreyle görülen sıcak dönemlerin haricinde soğuma eğilimi göstermiştir. Şu an bu sıcak dönemlerden biri yaşanmaktadır. Dört bin yıl önce başlayan sıcaklık düşüşleri sonucunda Dünya'nın soğuma eğiliminin artması beklenmekteydi fakat bu artış son yüzelli yıldır gerçekleşmemiştir.<br />
Güneş gibi doğal etkenlerle büyüyen bu artışın nedeni, özellikle son dönemlerde, büyük ölçüde insan kaynaklı olan sera etkisiyle oluşan küresel ısınmadır.<br />
<br />
Doğal nedenler:<br />
Güneş'in Etkisi <br />
ESA bilim adamlarından Paal Brekke; iklim bilimcilerinin uzun süredir Güneş beneklerinin 11 yıllık döngüsel hareketini ve Güneş'in yüzyıllık süreçler içinde parlaklık değişimini incelediklerini belirtmiştir. Bunun sonucunda <br />
<br />
Güneş'in manyetik alanı ve protonlar ile elektronlar biçiminde ortaya çıkan güneş rüzgarının, Güneş sisteminde kozmik ışımalara karşı bir kalkan görevinde olduğu açıklanmaktadır. Güneş'in değişken aktivitesiyle zayıflayabilen bu kalkan, kozmik ışımaları geçirmektedir. Kozmik ışımaların fazla olması bulutlanmayı arttırmakta, Güneş'ten gelen radyasyon oranını değiştirerek küresel sıcaklık artışına neden olmaktadır.<br />
<br />
Güneş'ten gelen ultraviyole ışınım aynı zamanda kimyasal reaksiyonların oluştuğu (ve dolayısıyla atmosferin tamamını etkileyen) ozon tabakası üzerinde değişikliğe yol açacaktır.<br />
<br />
Dünya'nın Presizyon Hareketi <br />
1930 yılında Sırp bilim adamı Milutin MİLANKOVİÇ Dünya'nın Güneş çevresindeki yörüngesinin her doksanbeş bin yılda biraz daha basıklaştığını göstermiştir. Bunun dışında her kırkbir bin yılda Dünya'nın<br />
<br />
ekseninde doğrusal bir kayma ve her yirmi üç bin yılda dairesel bir sapma bulunduğunu belirtmiştir. Günümüz bilim adamlarının bir çoğu Dünya'nın bu hareketlerinden dolayı zaman zaman soğuk dönemler yaşadığını ve bu soğuk dönemler içindeyse yüz bin yıllık periyotlarda on bin yıl süreyle sıcak dönemler geçirdiğini bildirmektedir. Bu da Dünya'nın doğal ısınmasının bir nedenini oluşturmaktadır.<br />
El Nino'nun Etkisi <br />
"Güney salınımı sıcak olayı" olararak tanımlanabilecek El Niño hareketi, 1990-1998 yıllarında tropikal doğu Pasifik Okyanusu'nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalden 2-5º daha yüksek olmasına neden olmuştur.<br />
<br />
Özellikle 1997 ve 1998 yıllarındaki rekor düzeyde yüzey sıcaklıklarının oluşmasında, 1997-1998 kuvvetli El Niño olaylarının etkisinin önemli olduğu kabul edilmektedir. 1998'deki çok kuvvetli El Niño bu yılın küresel rekor ısınmasına katkıda bulunan ana etmen olarak değerlendirilebilir.<br />
Yapay nedenler:<br />
<br />
Fosil Yakıtlar <br />
Kömür, petrol ve doğalgaz dünyanın bugünkü enerji ihtiyacının yaklaşık %75'lik bölümünü sağlamaktadır. Yapılarında karbon ve hidrojen elementlerini bulunduran bu fosil yakıtlar, uzun süreçler içerisinde<br />
<br />
oluşmakta fakat çok çabuk tüketilmektedir. Dünyanın belirli bölgelerinde toplanmış bu yakıtların günümüz teknolojisiyle ¾'ünün yarısının çıkarılması imkansız; diğer yarısının ise çıkarılması teknik olarak çok pahalıdır. Bu da fosil yakıtları yenilenemeyen ve sınırlı yakıtlar sınıfına sokmaktadır.<br />
Sera Gazları Oluşumu <br />
Güneş'ten gelen ışınların bir bölümü ozon tabakası ve atmosferdeki gazlar tarafından soğurulur. Bir kısmı litosferden, bir kısmı ise bulutlardan geriye yansır. Yeryüzüne ulaşan ışınlar geriye dönerken atmosferdeki su buharı<br />
<br />
ve diğer gazlar tarafından tutularak Dünya'yı ısıtmakta olduğundan yüzey ve troposfer, olması gerekenden daha sıcak olur. Bu olay, Güneş ışınlarıyla ısınan ama içindeki ısıyı dışarıya bırakmayan seraları andırır; bu nedenle de doğal sera etkisi olarak adlandırılır.<br />
Şehirlerin Isı Adası Etkisi <br />
Güneşli ve sıcak günlerde, yoğun nüfuslu ve yüksek binaların sıklıkla görüldüğü kentsel bölgelerin çevrelerine göre daha sıcak olmaları, şehirlerin ısı adası etkisini oluşturur. Bu asfaltlanmış alanlar,bitki topluluklarının<br />
<br />
köreltilmiş olduğu bölgeler ve siyah yüzeyler "ısı adası etkisi"nin başlıca nedenleridir.<br />
<br />
Kentleşmiş alanlarda hava dolaşımının yapılaşmanın artışıyla engellenmesi ve doğal iklim ortamının bozulması yerel bir ısınmaya yol açar. Bu tür yerel ısınmalar da küresel ısınmayı arttırıcı etkidedir.Şehir planlamasında ve bina yapımında güneş ile yapı arasındaki ilişkinin iyi ayarlanması ısı adası etkisini engelleyecektir.<br />
<br />
Örnek Şehirler<img src="" class="smilie smilie--sprite smilie--sprite87" alt=":D" title="Big Grin :D" loading="lazy" data-shortname=":D" />etroit (USA), Los Angeles (USA) ,Hong Kong (ÇİN)...<br />
Smog <br />
Havaya salınan fazla miktardaki gazlar, atmosferdeki havayı yoğunlaştırır, gaz tabakasını kalınlaştırır. Bu yüzden gelen güneş ışınları daha fazla emilir, daha az yansıtılır ve yapay bir sera etkisi oluşur. Gazlar, özellikle<br />
<br />
büyük şehirlerde, Hava Yoğunluğu (Smog) oluşturarak etkili olmaktadır.<br />
<br />
Smog oluşumunun bulunduğu yerleşim yerlerinde yaşayan insanlarda<br />
- Akciğer ağrıları<br />
- Hırıltı<br />
- Öksürük<br />
- Baş ağrısı<br />
- Akciğer iltihapları görülür. <br />
Küresel Isınmanın Etkileri <br />
Küresel ısnmanın bir sorun olarak görülmesi, iklimde neden olduğu değişikliklerin doğal yaşam ve insan yaşamı üzerindeki olumsuz etkilerinden kaynaklanmaktadır. <br />
<br />
<br />
İklim kuşaklarının kayması, bitki ve hayvan topluluklarının göç ve uyum sorununu beraberinde getirecektir. Buna ek olarak dünyaya yayılmış insan nüfusunun, yaşayışında ısınmaya bağlı değişiklikler gerekecektir. Yaşam koşullarının barınımı imkansızlaştırdığı bölgelerde ise göç zorunlu hale gelecektir.<br />
Küresel ısınmanın neden olacağı değişikliklerin ekonomik etkileri de önem taşımaktadır. Doğal afetler ve hastalıklarda görülen artış, mülk ve sigorta primlerini yükseltecektir. Isınmanın tarımdaki olumsuz etkileri de ekonomik zarar biçiminde insan yaşamına yansımaktadır.<br />
İnsan Yaşamına Etkileri <br />
Sağlığa Etkileri:<br />
·Sıcaklık artışı özellikle yaşlı ve çocuk nüfusta yaşam kaybına neden olmaktadır.<br />
<br />
·Bunun yanı sıra, yaşlılarda ve çocuklarda görülen Güneş çarpmasının artması beklenmektedir. <br />
·Güneş ışığında yoğunlaşan kirli hava da, solunum yolu hastalıklarının artışa neden olacaktır.<br />
·Sıtma gibi bulaşıcı hastalıklara neden olan sivrisinekler, 17ºC'nin altında yaşayamazlar. Sıcaklıktaki 5ºC'lik bir artış, Dünya üzerindeki %42'lik yaşama alanlarını %60'a çıkaracaktır.<br />
·Kene gibi hayvanlar tarafından yayılan "Lyme" adlı deri hastalığı, artan sıcak havaya bağlı olarak bu hayvanların yaşam alanlarının genişlemesi sonucu daha fazla görülmektedir.<br />
·Sıcaklık artışı, suda yaşayan parazitlerin yaşam alanlarını da genişletecektir.<br />
<br />
Doğal Bitki Örtüsü <br />
Dünyadaki bitki örtüsünün ana elemanlarından olan ormanların, sıcak iklimlerin kuzey enlemlere doğru kayması sonucunda, doğal alanlarını kuzeye doğru kaydırmaları gereklidir. Oysa iklim değişikliklerine uyum<br />
sağlamaları oldukça zor olup uzun zaman gerektirmektedir.<br />
1960'lardan sonra kükürt dioksitin ve fotokimyasal oksidantların kullanımının artması, hızlı kentleşme, nüfus artışı gibi nedenler, ağaçların bu hava yoğunluğundan etkilenmesini arttırmıştır. Örneğin SO2 ve O3 gazları ağaçlarda gözle görülebilecek boyutta lekeler bırakmaktadır.<br />
Havada asılı bulunan kirletici gaz molekülleri yağışla toprağa geçer. Bu moleküller topraktaki bazı elementlerle reaksiyona girer ve oluşan asit türevleri kılcal tüylerle ağaç tarafından emilir. Bu yolla kirlilikten etkilenen ağaçlar dirençlerini yitirir, zayıf düşer. Böylelikle içlerine böcek ve parazitlerin girmesi kolaylaşmaktadır<br />
Okyanuslar <br />
Geçen yüzyıl boyunca deniz seviyesi yaklaşık 10-25 cm'lik bir artış göstermiştir. 2100 yılına kadar ise, okyanus suyunun termal genleşmesi ve buz kütlelerinin erimesi sonucu 15 ila 95 cm arasında artış göstereceği<br />
öngörülmektedir. Tahmin edilen artış, son yüzyılda gerçekleşenin 2 ila 5 katı civarında olacaktır. Sahil bölgeleri ve adalar, yükselecek deniz seviyesinden en fazla etkilenecek yerlerdir.<br />
Buna ek olarak deniz seviyesindeki artış, gelgitler, kuvvetli fırtınalar ve tsunami gibi doğa olaylarını da arttıracaktır.Ayrıca denizlerin yükselmesi, sahildeki taze su kaynaklarını yok edebilecektir.<br />
Doğal Hayata Etkileri <br />
Birçok hayvan türünün beslenme düzeni sarsılacak, yaşam alanları daralacak ve büyük göçler yaşanabilecektir. Dünya Yaban Hayatını Koruma Fonu (WWF), bitki örtüsü ve canlıların üçte birinin küresel ısınma tehdidi<br />
<br />
altında olduğunu bildirmiştir. WWF'nin "Küresel Isınma ve Farklı Türlerin Azalması" adlı raporunda, Rusya, Kanada ve İskandinavya'daki doğal yaşamın %70'inin yok olacağı belirtilmiştir</span></b></div>