Ynt: Todd Skinner Yosemite'de Düşerek Hayatını Kaybett
SERBEST TIRMANIŞ ÖNCÜSÜNÜN ÖLÜMÜ ARKADAŞLARINI ŞOK ETTİ
Todd Skinner'ın elleri kesilmişti ve bütün gün tırmanmaktan bitap düşmüştü fakat O, Yosemite Vadisi'nde Leaning Tower'ın tepesinde duran mutlu biriydi.
O ve tırmanış arkadaşı Jim Hewett iki hafta boyunca bugüne kadar denedikleri en zor tırmanışlardan biri olan bu rotanın nasıl serbest tırmanılacağını düşünmüşlerdi. Çarşamba günü "Herhalde 100 kere gidip gelmiştik" dedi Hewett. "Rota hakkında çalışıyorduk ve hareketleri düşünüyorduk. O her zaman olduğu gibi çok mutluydu".
Ertesi gün için planlarını gözden geçirdiler. Daha sonra Skinner 2000 feet (yaklaşık 600 metre) lik bir duvarın kenarına vurdu kendini, beş dakika sonra ölmüştü.
Daha önce rodeolarda yarışan 47 yaşındaki günümüzün dünyaca tanınan tırmanışcısı Skinner, 500 feet (yaklaşık 150 metre) ten fazla bir mesafede, naylon düğümün emniyet kayışını sıkıştırmasıyla ölüme gitmişti. Kaza, Skinner'ın dünyanın en tehlikeli kayalarındaki efsanevi cesaretini ve yeteneğini takip eden tırmanış camiasında dalga dalga yayıldı. "Emniyete oldukça dikkat ettiği için bunun O'nun başına gelmeyeceğine ilişkin bir inanış vardı" diyor Skinner'ın eski arkadaşı ve motivasyonunu sağlayan dostu Ann Krcik. "Büyük duvarlarda serbest tırmanışın öncüsüydü, fakat her dağcıyı etkileyen yanı O'nun cana yakınlığıydı"
Wyoming, Lander'da eşi ve üç çocuğuyla yaşayan Skinner, iplerin ve diğer ekipmanların sadece bir düşüş anında ihtiyat olarak kullanıldığı serbest tırmanışın öncüsüydü. 26 ülkede 300'ün üzerinde rotanın keşfini yapmış ve maceraları 12 değişik dilde dergi ve belgesellere konu olmuştur.
En önemli başarılarından biri 1988'de yine Yosemite El Capitan'daki Salathe Wall çıkışıdır. Çoğu tırmanışçının dünya üzerindeki en iyi ve korkutucu rota olduğunda hem fikir olduğu yer, aynı yerdeki ünlü Nose rotasından daha da düzdür.
Skinner'ın diğer ilk tırmanışları arasında Wyoming'deki Hooker Dağı'nın kuzey yüzü, Yukon'daki the Great Canadian Knife, Yosemite Half Dome'daki Kuzeybatı rotası ile Pakistan'ın Karakurum bölgesindeki Trango Tower'ın doğu yüzüdür.
Kendisi ayrıca Pakistan, Vietnam, Mali, Grönland ve Kenya'daki dağ ve orman ekspedisyonlarını yönetmiştir.
Bunların yanında dünyada en iyi masal anlatan insanlardan biri olarak da şöhret kazanmıştı. O neşeli kovboy tınılarıyla Skinner boğanın üzerindeki hayatından NG ile ormandaki ekspedisyonlarına kadar değişik hikayelerini en ince detaylarına kadar anlatabilirdi. Hız tırmanışı konusunda rekortmen olan ve Skinner'a çoğu büyük duvarda rastgelen Hans Florine "Kendine has biriydi" diyor. "Güney Amerika'daki bir ekspedisyonda yiyeceklerinin tükenmesi üzerine maymunları yemek zorunda kaldığını anlatmıştı. Etleri yanık saç gibi kokuyormuş çünkü kızartılmadan önce derilerini soymamışlar".
Anlattığı hikayelerin %85 olasılıkla doğru olduğuna inanılan Skinner, kazandığı paranın bir kısmını insanları konuşarak motive etmek için kurduğu bir şirkete yatırmış ve senede 30 kadar konferansta dinleyicilere ilham vermiştir.
Oakland'dan 46 yaşındaki Steve Schneider, Skinner'ı 20 yıl önce bir tırmanış yarışmasında tanıdığını ve büyülendiğini söylüyor. "O'nun anlattığı hikayelerden hatırladığım, kahramanlarının 2. Dünya Savaşı'nda adalarda terkedilen Japonlar olanıydı. Bazılarını savaştan 15-20 yıl sonra hala ormanda savaşırken bulduğunu söylüyordu. Bu insanlara öykünerek hiçbirşeyin yıldıramayacağı biri olacaktı, ne kadar sürerse sürsün. O siper al ve asla ölme tutumundaydı".
Tırmanışçıları şok eden ölümün ardında O'nun tutumunun yanında yeteneği yatıyordu, çoğu O'nun neredeyse yenilmez olduğunu düşünüyordu.
Yosemite Tırmanış Derneği kurucusu ve başkanı Ken Yager "Tırmanış camiasını gerçekten etkileyen bir olay çünkü emniyet kayışının bozulması gerçekten garip, gerçekleşmesi düşünülemez" diyor. "Bu insanları eski emniyet kayışları ile ilgili düşünmeye sevketti. Şimdi gidip yeni bir tane alacağım".
Emniyet halkası da denen kırılan parça, emniyet kayışının en sağlam parçası olacak şekilde tasarlanmıştır fakat Hewett (34) Skinner'ınkinin oldukça eski olduğunu söylüyor. "Oldukça yıpranmıştı" diyor Hewett. "Birkaç gün önce farketmiştim ve bunun düşünülmesi gereken birşey olduğunu söylüyordu". Skinner'ın arkadaşları yeni kayışlar ısmarladığını fakat henüz gelmediğini bildirdiler.
Hewett pazartesi günü çıkışta, Skinner bir çıkıntının tam altında asılı dururken halkanın koptuğunu söylüyor. "Bunu görünce ne olacağını tahmin ettim. Bu bir hayal gibiydi, gerçeküstü birşey..."
Arkadaşının düşüşünü görüp şoka giren Hewett daha sonra kendi malzemelerini kontrol eder. "Bu olayın benim başıma da gelmeyeceğine emin olmak istedim. Daha sonra olabildiğince hızlı aşağı indim" diyor.
Hewett hiç umut olmadığını biliyordu. Bir arama kurtarma ekibi Skinner'ın kırık halkayı taşıyan kayışın içindeki vücudunu buldu. Bridalveil Şelaleleri'nin yanında saat 16.00'dı. Ölümü resmen bildirildi.
Skinner çoğu zor tırmanıştan burnu bile kanamadan çıkmıştı. Ölüme en yaklaştığı an, 1988'de Salathe'de tepeye varmak üzereyken O'nun ve arkadaşının üstüne düşen büyük bir kayayla olmuştu. Büyük kütle onları sıyırarak ve bazı kemiklerini kırarak düştü fakat hayatta kalmalarını sağlayan ipe bir zarar vermedi.
Rekabet ve yarışmalarla dolu bir sporda Skinner herkesçe cömert, yardımsever ve yüreklendirici olarak tanınıyordu."Tırmanış camiası için büyük bir kayıp" diyor Schneider. "O'nu kıskandığımı söyleyerek O'na iltifat ettim. Amerika'da tırmanışı paraya herkesten daha iyi çevirdi ve diğer tırmanışçıların yolunu açtı. Gerçekten bu yüzden O'nu sayıyorum".
Çeviren: Murat Can Yoluker (m.yoluker@gezenbilir.com)
Peter Fimrite San Francisco Chronicle (http://sfgate.com)
